Naar de hoofdinhoud Naar de navigatie

Energie voor raden en colleges

De energietransitie is in volle gang. We werken toe naar een energiesysteem dat betrouwbaar, betaalbaar, duurzaam en toekomstbestendig is. Daarmee worden we ook minder afhankelijk van energie uit het buitenland. We stappen over van fossiele energiebronnen, zoals aardgas, olie en kolen, naar duurzame bronnen: zon, wind en andere vormen van schone energie. We wekken energie lokaal op, slaan het op en zetten het slimmer en efficiënter in. En daarnaast besparen we natuurlijk waar mogelijk.

De vraag naar elektriciteit neemt toe. We installeren warmtepompen, koken elektrisch en laden elektrische auto’s en vrachtwagens op. Daardoor neemt de druk op ons elektriciteitsnetwerk fors toe. Op piekmomenten, als veel elektriciteit wordt gebruikt, dreigt het netwerk overbelast te raken. Net als in de rest van ons land, hebben we in Holland Rijnland te maken met netcongestie.

Er staat dus het nodige op het spel rondom de energietransitie.

Als volksvertegenwoordiger speelt u een belangrijke rol in de keuzes rond deze transitie. De informatie op deze pagina helpt u om u hierop voor te bereiden.

Samenwerken aan regionale opgaven

Keuzes rondom energie hebben al snel invloed over de gemeentegrenzen heen. En ze hebben direct gevolgen op tal van andere terreinen, zoals woningbouw, vervoer en economie. Door binnen de regio samen te werken, bouwen we aan een robuust en toekomstbestendig regionaal energiesysteem. Belangrijke elementen in die samenwerking zijn het energiesysteem, het Energieprogramma en de Regionale Energiestrategie (RES).

Een nieuw energiesysteem

Energie is méér dan elektriciteit en het energiesysteem is meer dan het elektriciteitsnet. Naast opwek en infrastructuur gaat het energiesysteem over opslag, ruimtegebruik, betaalbaarheid en leveringszekerheid. Duurzame warmte speelt eveneens een belangrijke rol en er is aandacht voor duurzame gassen. In het energiesysteem wordt nadrukkelijk gekeken naar de balans in vraag naar en aanbod van energie. We stappen ook over van een centraal naar een decentraal energiesysteem. Waar voorheen energie op één plek werd opgewekt en van daaruit getransporteerd, wordt in toenemende mate lokaal energie opgewekt en afgenomen.

Het energiesysteem is veel meer dan een technisch verhaal. Het gaat om keuzes die de toekomst van de energievoorziening bepalen en die voor een deel ook invloed hebben op de leefomgeving.

Een werkend toekomst energiesysteem gaat dus over vraag en aanbod:​

  • In de juiste vorm
  • Op de juiste plaats (energie-infrastructuur)
  • Op het juiste moment
  • Slim en flexibel gebruik
  • Voldoende opslag
  • (lokale) piek en back-up voorzieningen

Lees over de actieagenda Energiesysteem en netcongestie

Bekijk hier de infofilm NPRES Het decentrale energiesysteem

Het Energieprogramma

Binnen Holland Rijnland werken we samen aan een strategie die breder is dan alleen energievoorziening. Energie heeft invloed op alle sectoren en portefeuilles, daarom benaderen we energie integraal, als randvoorwaarde voor ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit, economie of wonen. Dit noemen we het Energieprogramma.

Het Energieprogramma bestaat uit drie pijlers:

  • Energiesysteem
  • Duurzame opwek van elektriciteit
  • Warmte

De Regionale Energiestrategie (RES)

In 2019 werd in Nederland het Klimaatakkoord gesloten, in navolging van het internationaal Klimaatakkoord van Parijs. Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en om grootschalig duurzame energie op te wekken. Om dit te bereiken, werken in Nederland dertig regio’s aan een eigen Regionale Energiestrategie, de RES. Holland Rijnland is één van die RES-regio’s.

Op de eerste plaats richt de RES Holland Rijnland zich op energiebesparing. Want wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Daarnaast zet de RES zich in op de inzet van duurzame warmte en duurzaam opgewekte elektriciteit. Bij het voortgangsbericht over de RES uit 2025 ligt er meer nadruk op het energiesysteem en netcongestie.

De RES past binnen de bredere opgave van de ontwikkeling van een regionaal energiesysteem.

In de RES-regio Holland Rijnland werken samen:

  • Dertien gemeenten
  • Provincie Zuid-Holland
  • Hoogheemraadschap van Rijnland
  • Netbeheerder Liander
  • Regio Holland Rijnland

Lees hier de RES 1.0

Lees hier het voortgangsbericht 2025

Welke rol heeft u als raadslid?

Als raadslid komt u dagelijks in aanraking met onderwerpen die direct of indirect te maken hebben met de energietransitie. Dat is niet vreemd, want bij veel opgaven is energie een randvoorwaarde. Denk aan mobiliteit, wonen of ruimte. Als raadslid maakt u keuzes waarin de samenhang tussen al die thema’s centraal staat.

Er verandert veel als het gaat om energie. We gebruiken meer elektriciteit, wekken steeds meer lokaal op en werken aan oplossingen om netcongestie te verzachten. Daarnaast zoeken we naar duurzame manieren voor de verwarming van woningen en gebouwen. Het hele energiesysteem wordt grondig verbouwd. En daarvoor is ruimte nodig, boven en onder de grond.

De gemeenteraad maakt keuzes over die ruimtelijke invulling. Het is belangrijk om slimme oplossingen te maken en de ruimte efficiënt te benutten. De gemeenteraad kan lokale oplossingen ondersteunen, zoals energiehubs, slimme laadpleinen, opslag in de vorm van buurtbatterijen en warmtenetten. Op die manier worden vraag en aanbod van energie bij elkaar gebracht en de vraag naar elektriciteit beperkt. Dat ontlast het elektriciteitsnet, vergroot de betrouwbaarheid en maakt de gemeente minder afhankelijk van netverzwaring door de netbeheerder.

Op de website van VNG staat meer informatie over de energietransitie voor college- en raadsleden.
Kennishulp energietransitie voor college- en raadsprogramma’s.

Op woensdagavond 8 juli is er een webinar, georganiseerd door de VNG, dat u als raadslid meer inzicht geeft op de energietransitie. VNG-webinar voor raadsleden

Wilt u meer weten over uw rol als raadslid in de RES? Bekijk dan deze explainer-video.

In een nieuwe explainer-video van NPRES wordt uiteengezet hoe de energietransitie directe invloed heeft op onze leefomgeving.

Waaraan werken wij in de regio?

Klik op één van de bullits hiernaast om meer te weten te komen waaraan we werken. Klink nogmaals op de bullit om naar dit scherm terug te keren.

Waaraan werken wij in de regio?
Warmte-netten Duurzame opwek elektriciteit Zon op dak Warmte-bronnen Batterij-opslag en Energyhubs Laadpalen Elektriciteits-stations

Warmte-netten

We werken aan de ontwikkeling van een regionaal verbonden warmtenet. We maken afspraken hoe we daarvoor in de regio afspraken maken en wie wanneer welke stappen neemt.

Duurzame opwek elektriciteit

We werken samen aan duurzame opwek van elektriciteit op land. We gaan op zoek naar geschikte locaties voor windturbines of zonnevelden. We ondersteunen gemeenten bij participatie hier omheen.

Zon op dak

De gemeenten pakken de taak rondom dit thema gezamenlijk op. De regio ondersteunt de gemeenten met het uitwisselen van praktijkvoorbeelden, het opstellen van voorbeelddocumenten en met het aanbieden van regels rondom zon op beschermd stadsgezicht.

Warmte-bronnen

We tonen hoe bovenlokale warmtebronnen uit bodem of water optimaal kunnen worden verdeeld en ingezet.
We ondersteunen gemeenten bij de warmtetransitie.

Batterij-opslag en Energyhubs

We ondersteunen gemeenten bij oplossingen zoals het slimmer benutten van het net, energyhubs en batterijopslag.

Laadpalen

We helpen gemeenten bij de verdere uitrol van nieuwe laadinfrastructuur. Daarnaast inventariseren we bij gemeenten of een open-marktmodel of een concessiesysteem de voorkeur heeft.

Elektriciteits-stations

We ondersteunen gemeenten bij het versnellen van de bouw van stations en infrastructuur.